Eloyan, Armen

Yerevan, 1966

Biografie: Armen Eloyan

Armen Eloyan is als kunstenaar autodidact en begon zijn artistieke carrière in Armenië. In 1997 vestigde hij zich in Nederland. In 2004-2005 is hij als resident artist verbonden aan de Rijksakademie van beeldende kunsten.

Eloyans werk is even verleidelijk als afschrikwekkend. Hij is een hartstochtelijke schilder; uit dikke lagen verf doemen landschappen, rauwe, mysterieuze teksten en masochistische figuren en martelaars op. De hoofdrolspelers in zijn werk maken een groteske indruk - een stoet aan wrede en extremistische personen trekken op de doeken langs, variërend van leden van de Ku Klux Klan tot aan nazi's en fanatische geloofsaanhangers. Historische figuren en gebeurtenissen worden steeds afgewisseld door persoonlijke geschiedenissen. Vanwege zijn culturele achtergrond heeft Armen Eloyan onderdrukking aan den lijve ondervonden.

'Armen Eloyan maakte in het verleden dikwijls schilderijen met onderwerpen die in verband staan met nazisme, racisme en extremisme. Deze onderwerpen staan in een nauwe relatie met Eloyan zelf. Als gevluchte Armeniër heeft hij een geschiedenis waarin onderdrukking en wreedheden aan de orde van de dag waren. De voorstellingen op zijn schilderijen en tekeningen toonden in het verleden een afschrikwekkende wereld, weergegeven in een aantrekkelijke stijl. Een tegenstrijdigheid die voor de kijker nogal confronterend is, omdat het enerzijds aantrekt en tegelijkertijd afstoot'.

Die confrontatie en tegenstrijdigheid treedt nog steeds op in zijn meest recente tekeningen. De afbeeldingen met aantrekkelijke blondines worden ‘verstoord’ door ordinaire of beledigende teksten en kreten. In de boeken met collages die Eloyan onlangs maakte, is dit proces van onderuithalen van de alledaagse geruststellende beelden uit de werkelijkheid gaande. Eloyan gebruikt foto’s uit kledingcatalogi van bedrijven als Neckermann of Otto. Op of bij de foto’s verschijnen detonerende teksten en kreten. De werkelijkheid is niet wat het lijkt, mensen zijn niet wat ze lijken, hoe graag we dat ook zouden willen.

Hoewel Eloyans werk op het eerste gezicht een provocerende indruk maakt, bezit het bij nader inzien een grote sensibiliteit. Armen Eloyan flirt nergens met zijn onsympathieke personages; hij drijft in zijn werk eerder een eeuwenlange menselijke cultuur die in het teken staat van onderdrukking, macht en onderwerping op de spits. Met de absurde wereld die Armen Eloyan oproept, confronteert hij de beschouwer met de treurigheid van de menselijke conditie, de banaliteit van de macht en de vergankelijkheid van het bestaan. Armen Eloyan zet de destructieve aanwezigheid van de mens vaak tegenover beelden van de natuur, de natuur trekt zich immers niets van het menselijk bestaan aan.

Armen Eloyan zelf verheldert zijn inzichten als volgt: "Ik schilder agressie en pijn omdat ik gefascineerd ben door de wijze waarop mensen juist door wreedheden hun bestaan bevestigen. Ook het beeld van de natuur speelt een belangrijke rol in mijn werk. De aarde en de bossen zijn stil en eeuwig. Mensen kunnen dat met hun wreedheden afbreken en weer opbouwen. Daarna is het weer stil". Ondanks het grimmige karakter van zijn werk stelt hij: "Mijn werk heeft een positieve onderstroom. Uit al dat geweld wordt duidelijk wie en wat wij zijn; wordt ons bestaan verduidelijkt. In die zin is mijn werk religieus".